Şeffaflık

Sistem nasıl çalışır, neye güvenebilirsiniz?

Atıf dosyanızı hazırlarken dört yöntemi birlikte kullanırız. Hiçbiri sizin yerinize karar vermez; ürettikleri her sonuç bir öneridir ve onayınıza sunulur. Aşağıda kullandığımız yöntemleri ve sınırlarını dürüstçe anlatıyoruz.

Kural tabanlı tarama ve eşleştirme

PDF'lerinizdeki metin, önceden tanımlı kalıp kurallarıyla (düzenli ifadeler) taranır. "[12]", "(Yazar, 2020)" gibi atıf biçimleri, DOI numaraları ve kaynakça girişleri bu kurallarla yakalanır. Aynı belirlenimci yaklaşımla, yüklediğiniz her PDF'in kendi DOI'si okunup listenizdeki doğru atıfla birebir eşleştirilir; DOI'ler uyuşmazsa yanlış dosya olabileceği için uyarılırsınız. Yöntem belirlenimcidir: aynı girdi her zaman aynı sonucu verir, herhangi bir tahmin içermez.

Standart dışı biçimlerde kalıplar her zaman tam isabet sağlamayabilir veya bir DOI okunamayabilir; bu yüzden eşleşmeyen dosyalar size sorulur ve tespit edilen sayfaları üretimden önce gözden geçirmenizi öneririz.

Google Gemini ile künye çözümleme

Google Scholar gibi kaynaklardan kopyalayıp yapıştırdığınız APA künyeleri, Google'ın Gemini yapay zeka modeli kullanılarak yazar, başlık, yıl ve dergi gibi alanlara ayrıştırılır. Bu, elle veri girişinden saatler kazandırır.

Yapay zekanın çıktısı hatasız kabul edilmez; tüm alanlar, kaydedilmeden önce bir önizleme tablosunda kontrolünüze ve düzeltmenize sunulur. Bu özellik isteğe bağlıdır.

Crossref ve DataCite ile DOI doğrulama

Crossref, akademik yayıncıların kurduğu, kâr amacı gütmeyen bir bilimsel altyapı kuruluşudur ve milyonlarca yayının künye verisini (yazar, başlık, yıl, dergi, DOI) açık biçimde sunar. Eksik DOI'leri tamamlamak için bir atfın künyesini Crossref'in ücretsiz servisinde sorgularız; yeterince eşleşen bir kayıt bulunursa ilgili DOI'yi öneri olarak getiririz. Ayrıca aday bilgileri sayfasına girdiğiniz kaynak makale DOI'sini de doğrularız: DOI'yi Crossref'te, bulunamazsa veri seti depolarını da kapsayan DataCite servisinde sorgularız. DOI bir makale yerine bir veri setine (ör. Figshare) işaret ediyorsa ya da geçersiz bir bağlantıysa sizi uyarırız.

Bulunan her DOI bir öneridir ve onayınıza sunulur; hiçbir kayıt kendiliğinden kesinleştirilmez. Kaynak DOI doğrulaması danışma amaçlıdır: TR Dizin veya çok yeni yayınlar bu servislerde henüz bulunmayabileceğinden, kaydınızı hiçbir zaman engellemez.

İçe aktarılan atıfların ilişki denetimi

Web of Science ile içe aktardığınız her kaydın kendi kaynakça listesini (Cited References) inceleriz; kaynak makaleniz bu listede DOI ya da ilk yazar soyadı ve yayın yılı ile geçiyorsa, kaydın gerçekten size atıf yaptığını doğrularız. Böylece makalenizle ilgisiz bir dosyayı yanlışlıkla yüklediğinizde uyarılırsınız: yüklediğiniz kayıtların hiçbiri makalenize atıf içermiyorsa içe aktarma durdurulur ve size sorulur. Bu denetim tümüyle sizin dosyanızdaki veriyle, çevrimdışı yapılır; herhangi bir dış servise bağlı değildir.

Web of Science dışa aktarımında "Cited References" bulunmuyorsa ya da atıfları yapay zeka ile yapıştırdıysanız kaynakça bilgisi olmadığından bu denetim yapılamaz; o durumda içe aktarma engellenmez, atıflar bir sonraki adımda PDF içindeki tespitle doğrulanır. Kararı her zaman geçersiz kılabilirsiniz.

Canlı örnek

Motor zor bir PDF'i nasıl çözer?

Tek bir atıfı bulmak çoğu zaman birkaç bozulmayı aynı anda aşmayı gerektirir. Aşağıda tespit motorunun gerçek vakalarda karşılaştığı dört durumu ve her birini nasıl çözdüğünü görebilirsiniz.

Animasyon dört durumu gösterir: bozulan İ harfinin onarılıp atıfın vurgulanması, yayıncı kapak sayfasının atlanıp gerçek künyenin seçilmesi, denklem numarasının atıftan ayrılması ve sayfaya taşan atıf cümlesinin önceki sayfayla tamamlanması.

Sınama

Zorlu PDF biçimleriyle nasıl başa çıkıyoruz?

Akademik PDF'ler tek tip değildir: iki sütunlu dizgi, üst simge atıflar, bozulan Türkçe harfler, yayıncı kapak sayfaları, denklem numaraları… Tespit motorunu bu zorluklara karşı gerçek makalelerle sürekli sınayıp geliştiriyoruz. Aşağıda üstesinden geldiğimiz durumlardan bazıları var.

62
gerçek makaleyle sürekli sınanır
39
farklı yayıncının dizgisi kapsanır
56
farklı derginin biçimi kapsanır

İki sütunlu sayfalar

Birçok dergi kaynakçayı iki sütun hâlinde dizer; satırlar art arda okunursa girişler birbirine karışır. Sistem, sözcüklerin sayfadaki konumundan sütunları ayırır ve her birini kendi sırasıyla okur.

Örnek35. TAYFUR G., SINGH V.P. ... 2018

Üst simge atıflar ve ölçüm sayıları

Üst simge "27" bir atıftır; "0.27" ise bir ölçüm değeridir. Sistem sayının bağlamına bakarak ikisini ayırır; ölçüm değerlerini atıf sanıp yanlış sayfa işaretlemez.

Örnek...al.27 ✓ atıf · 0.27 ✗ ondalık

Aynı yazarın birden çok eseri

Üretken bir yazarın kaynakçada birden çok eseri bulunabilir. Doğru giriş, yazarın ilk yazar konumuna ve başlık benzerliğine bakılarak seçilir; ortak yazar olduğu başka bir esere atlanmaz.

ÖrnekBausch B, Schiavi F... ✓ ilk yazar · Neumann HP, Bausch B... ✗

Bozulan Türkçe karakterler

PDF metni "Baş"ı "Bas"a çevirebilir, harfleri birbirine yapıştırabilir, çok yazarlı kayıtlarda yılı yazarından uzağa düşürebilir. Kurallar bu bozulmaları hesaba katar.

ÖrnekBaş → Bas · BauschB · 28 yazar

Bozulan İ harfi

Bazı yayıncı fontları Türkçe İ harfini görünmez bir noktayla ikiye böler: "İnce" metinde "I˙nce" olur ve arama sırasında "ince" hecesi kaybolur. Sistem bu ayrık noktayı onarır; yazar adı yeniden bütünleşir, atıf ve kaynakça girişi doğru bulunur.

Örnek"İnce" → "I˙nce" → onarıldı → "İnce" ✓

Yayıncı kapak sayfası

Birçok indirme, makalenin önüne "To cite this article…" başlıklı ayrı bir kapak sayfası ekler. Sistem bu kapağı tanır ve ünvan sayfası olarak makalenin gerçek künye sayfasını seçer; indirmeye eklenmiş kapağı değil.

ÖrnekEklenen kapak ✗ · Gerçek künye ✓

Denklem numarası mı, atıf mı?

Köşeli parantezle atıf yapan bir makalede metindeki "(1)" çoğu zaman bir denklem ya da kısıt numarasıdır, atıf değil. Sistem makalenin atıf biçimini tanır ve denklem numaralarını yanlışlıkla atıf sayfası olarak işaretlemez.

Örnek[1] ✓ atıf · (1) ✗ denklem

Sayfaya taşan atıf cümlesi

Atıf cümlesi bir sayfanın sonunda başlayıp diğerinin başında bitebilir. Sistem, atıfın sayfa başına denk geldiğini görürse cümlenin başladığı önceki sayfayı da kanıta ekler; böylece jüri bağlamı kesintisiz görür.

Örneks4 (cümle başı) + s5 (atıf) ✓

Tespit kurallarındaki her değişiklik, elle doğrulanmış vakalardan oluşan bir test setinden geçmeden yayımlanmaz; yıla ya da sayfa numarasına benzeyen şüpheli sayılar her aşamada elenir. Yine de hiçbir sonuç kendiliğinden kesinleşmez; tespitler üretimden önce onayınıza sunulur.

Doğruluk ve sorumluluk

Hiçbir otomatik yöntem yüzde yüz doğruluk garanti etmez. Gemini bir alanı yanlış okuyabilir, Crossref eşleştirmesi farklı bir kaydı önerebilir, kural tabanlı tarama standart dışı bir biçimi atlayabilir. Bu yüzden sistemimiz "öneri üretir, siz onaylarsınız" ilkesiyle çalışır: nihai karar ve sorumluluk her zaman sizdedir. Sistem sizin yerinize karar vermez; hazırlığı hızlandırır.

Verileriniz nereye gidiyor?

Yapay zeka ile künye çözümlemede yalnızca yapıştırdığınız künye metni Google Gemini'ye gönderilir. Eksik DOI'leri tamamlamak ve girdiğiniz DOI'lerin geçerliliğini doğrulamak için yalnızca ilgili künye ya da DOI metni Crossref ve DataCite servislerine gönderilir. Adınız, kurumunuz, şifreniz veya yüklediğiniz PDF'ler bu servislere gönderilmez. Yüklediğiniz ve üretilen tüm belgeler sunucuda AES-256-GCM ile şifreli saklanır.

Ayrıntılar: KVKK Aydınlatma Metni

Kullandığımız servisler

CrossrefDataCitePythonGoogle Gemini

Google ve Gemini, Google LLC'nin ticari markalarıdır. Bu hizmet Google tarafından desteklenmez veya onaylanmaz.

Web of Science, Clarivate'in ticari markasıdır. Bu hizmet Clarivate tarafından desteklenmez, onaylanmaz veya Clarivate ile ilişkilendirilmez. Web of Science'tan dışa aktardığınız veriyi yalnızca sizin kişisel ve ticari olmayan akademik başvurunuz için işleriz.

Şeffaf bir araçla çalışın

Yöntemlerimizi ve sınırlarını bilerek, kontrol sizde kalarak atıf dosyanızı hazırlayın.